Rynek suplementów diety pod lupą NIK (relacja on-line)

Ruszyła konferencja Najwyższej Izby Kontroli dotycząca rynku suplementów diety. Krzysztof Kwiatkowski ocenia, że jest to jedna z najważniejszych kontroli minionego roku.

Zdaniem Krzysztofa Kwiatkowskiego - Polacy są narodem najsilniej podatnym na reklamy suplementów diety- tylko w 2015 roku kupili 190 mln opakowań suplementów, co daje około 6 opakowań rocznie o wartości ponad 100 złotych.

Delegatura NIK w Łodzi skontrolowała organy odpowiedzialne za rynek suplementów diety oraz przepisy prawa regulujące ten segment.

W rejestrze Głównego Inspektoratu Sanitarnego od 2007 r. wpisano łącznie blisko 30 tys. produktów zgłoszonych jako suplementy diety. Badania wykazują, że rynek ten w latach 2017-2020 będzie rozwijał się w tempie ok. 8 proc. rocznie. Niestety w ocenie NIK nadzór nad jakością, sprzedażą, reklamą oraz wprowadzaniem na rynek suplementów diety jest niewystarczający i nie gwarantuje bezpieczeństwa Polakom.

Prezes NIK wskazał, że źródłem nierzetelnych produktów są zarówno strony internetowe, jak również apteki.

 

W ocenie Najwyższej Izby Kontroli skala problemu związana z polskim rynkiem suplementów diety, jest ogromna - o ile w latach 2013-2015 w rejestrze GIS przybywało około 3-4 tys. produktów rocznie, o tyle w 2016 r. tych zgłoszeń było już 7,4 tys. Według danych Komisji Europejskiej w latach 1997-2005 polski rynek suplementów wzrósł o 219 proc. i zdaniem kontrolerów NIK był to najwyższy wzrost wśród wszystkich państw Unii Europejskiej. W nadchodzących latach (2017-2021) ten wzrost może wynosić nawet ok. 8 procent rocznie wynika z prognoz firmy PMR Consulting.

"Dane uzyskane podczas kontroli wskazują, że na tle rozmiarów podaży i spożycia możliwość prawdziwie skutecznej kontroli rynku suplementów przez organy Inspekcji Sanitarnej po prostu praktycznie nie istnieje. W 2016 r., po odliczeniu dni wolnych od pracy, dziennie do weryfikacji przybywało przeciętnie ok. 30 powiadomień o produktach nowo wprowadzanych do obrotu. Tymczasem w Głównym Inspektoracie Sanitarnym przyjmowaniem i rozpatrywaniem powiadomień zajmowało się tylko siedem osób, wypełniających także inne zadania"- wskazał NIK. Zdaniem kontrolerów NIK polski rynek narażony jest szczególnie na nieuczciwe praktyki rynkowe, naruszające zbiorowe interesy konsumentów.

Reklama do weryfikacji

W ocenie NIK na dynamiczny rozwój rynku suplementów diety niewątpliwy wpływ ma ich reklama. Z danych Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji  wynika, iż od 1997 r. do 2015 r.  liczba reklam z sektora produktów zdrowotnych i leków (w tym suplementów diety) wzrosła blisko dwudziestokrotnie,  podczas gdy ogólna liczba reklam tylko trzykrotnie.

W 1997 r. przekazy handlowe produktów zdrowotnych i leków stanowiły 4,6 proc. wszystkich przekazów, w 2015 r. już prawie co czwarta reklama była przekazem handlowym produktów zdrowotnych i leków (24,7 proc.) - w radiu odsetek ten wynosi ponad 50 proc.


Najważniejsze wnioski dotyczące zmiany prawa :

Najwyższa Izba Kontroli uznaje za zasadne zwrócenie się do Prezesa Rady Ministrów o podjęcie przez rząd inicjatywy ustawodawczej mającej m.in. na celu:

  • wprowadzenie systemu opłat za notyfikację suplementów diety;
  • wprowadzenie systemu ostrzegania konsumentów przed niezbadanymi suplementami diety znajdującymi się w obrocie, poprzez informowanie o fakcie nienotyfikowania danego suplementu diety;
  • wydzielenie z rejestru GIS suplementów diety, wobec których podjęto działania weryfikujące z uwagi na wątpliwości, co do ich jakości (szczególnie bezpieczeństwa);
  • uregulowanie procedur wycofywania z rynku przez producenta lub dystrybutora suplementów diety, bądź zaprzestania ich produkcji/dystrybucji i rezygnacji z wprowadzania do obrotu;
  • ustalenie tzw. zerowego poziomu dla wybranych składników suplementów diety, gdy takie składniki, ze względu na ochronę życia lub zdrowia ludzkiego, uznane zostaną za niebezpieczne;
  • podwyższenie kar pieniężnych dla podmiotów wprowadzających do obrotu niebezpieczne lub nielegalne suplementy diety do poziomu, by zgodnie z art. 17 ust. 2 unijnego rozporządzenia nr 178/2002 - były skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.


Zdaniem NIK dla zapewnienia wysokiego poziomu ochrony konsumentów, istnieje pilna potrzeba podjęcia działań legislacyjnych, które zmierzałyby do uszczegółowienia i dostosowania do dzisiejszych potrzeb regulacji prawnych w zakresie reklamy suplementów diety. Takim działaniom miałoby służyć:

  • podwyższenie wysokości kar pieniężnych, jakie mogą być nałożone przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej na przedsiębiorcę za nieprzestrzeganie wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym w zakresie prezentacji, reklamy i promocji;
  • monitorowanie reklam suplementów diety przez Głównego Inspektora Sanitarnego i Prezesa UOKiK;
  • wprowadzenie zakazu wskazywania na etykietach, w prezentacji i reklamie na właściwości zapobiegawcze, lecznicze lub uzdrawiające choroby ludzkie suplementów diety,
  • wprowadzenie zakazu reklamy suplementów diety z wykorzystaniem wizerunku osób ze środowiska medycznego lub farmaceutycznego lub odwoływaniu się do osób sugerujących posiadanie wykształcenia medycznego lub farmaceutycznego lub odwoływaniu się do zaleceń takich osób. Zgodnie z Kodeksem Etyki Lekarskiej lekarzom nie wolno zalecać metod, które są bezwartościowe i niesprawdzone klinicznie oraz narażać pacjentów na niepotrzebne wydatki,
  • uregulowanie stosowanej przez firmy praktyki „umbrella branding” (znaków parasolowych), która budzi wiele wątpliwości prawnych w przedmiocie dopuszczalnego zakresu upodabniania do siebie produktów należących do różnych kategorii (dualizm produktowy środków farmaceutycznych i suplementów diety).


Ponadto wydaje się niezbędne doprecyzowanie istniejącego już obowiązku umieszczania na opakowaniach informacji, że dany produkt jest suplementem diety, aby informacje te były odpowiednio czytelne, łatwo dostrzegalne dla każdego konsumenta, o rozmiarach czcionki umożliwiającej zapoznanie się z tą informacją różnym grupom konsumentów.

Kilka faktów z kontroli NIK (grafiki NIK):

Okres przydatności do spożycia

https://www.nik.gov.pl/plik/id,12740.jpg

 

Opłaty pobierane w UE za notyfikacje

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione.

Komentarze