Zmiana adresu musi uwzględniać geografię aptek

Sławomir Molęda, partner w Kancelarii Kondrat i Partnerzy

Nowe regulacje utrudniają przeniesienie apteki do nowej lokalizacji. Trzeba bowiem zachować odpowiednią odległość od innych placówek. Szczególne zagrożenie wiąże się z rozwiązaniem umowy najmu. Jeżeli nowy lokal nie zostanie zgłoszony przed upływem okresu wypowiedzenia, to inspekcja cofnie zezwolenie na prowadzenie apteki. Dla przedsiębiorców niebędących aptekarzami oznacza to definitywną utratę apteki.

Omawiane regulacje, wprowadzone pod hasłem „apteka dla aptekarza”, obowiązują od 25 czerwca. Zgodnie z nimi, nie wydaje się zezwolenia na prowadzenie apteki, jeżeli odległość od miejsca planowanej lokalizacji do najbliższej funkcjonującej apteki ogólnodostępnej wynosi co najmniej 1000 metrów. Odległość liczy się w linii prostej pomiędzy wejściami do izb ekspedycyjnych aptek. Istnieje wprawdzie możliwość zastosowania mniejszej odległości – 500 metrów, ale została ona ograniczona tylko do tych gmin, w których na jedną aptekę ogólnodostępną przypada co najmniej 3 tysiące osób. W większości gmin, zwłaszcza miejskich, nasycenie aptekami jest jednak dużo większe, wobec czego najczęściej będziemy mieli do czynienia z odległością 1000 metrów. 

Warto wiedzieć, że liczbę mieszkańców gminy, od której zależy odległość między aptekami, ustala prezes Głównego Urzędu Statystycznego. Jest to liczba ludności faktycznie zamieszkałej na obszarze danej gminy, według stanu na 31 grudnia roku poprzedzającego rok, w którym złożono wniosek o zezwolenie na otwarcie apteki.

Powyższe ograniczenia mają zastosowanie nie tylko do udzielenia nowego zezwolenia na prowadzenie apteki, ale i do zmiany dotychczasowego zezwolenia w zakresie adresu prowadzenia apteki. Wprawdzie przepisy nie stanowią tego wprost, jednakże taka konkluzja wynika z ratio legis wprowadzonych unormowań. W związku z tym każdy właściciel apteki, który chce lub musi zmienić jej lokalizację, powinien uwzględnić położenie innych aptek. Jeżeli tego nie uczyni, to jego wniosek o zmianę zezwolenia w zakresie adresu prowadzenia apteki zostanie oddalony.

Ważny interes pacjentów znosi ograniczenia

Warto wspomnieć o specjalnej procedurze, która umożliwia swobodne zlokalizowanie apteki. Otóż minister zdrowia może wyrazić zgodę na wydanie przez wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego zezwolenia na prowadzenie apteki z pominięciem omawianych ograniczeń. Zgoda ministra wymaga pozytywnej opinii tegoż inspektora oraz odpowiednio wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na planowaną lokalizację. Ponieważ o opinię wójta, burmistrza lub prezydenta miasta występuje wojewódzki inspektor farmaceutyczny, procedura zaczyna się od niego. 

Trzeba więc zwrócić się do inspekcji z prośbą o uwzględnienie nowej lokalizacji z pominięciem ograniczeń geograficznych. Prośba powinna zostać uzasadniona ważnym interesem pacjentów i koniecznością zapewnienia im dostępu do produktów leczniczych. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta powinien wydać swoją opinię w terminie 30 dni, a jej niewydanie w terminie jest równoznaczne z opinią negatywną. Opinie pozytywne są doręczane ministrowi zdrowia przez wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Minister ma również 30 dni na wyrażenie lub odmowę zgody na pominięcie ograniczeń. 

Z uwagi na ryzyko odmowy zalecam wszczynanie tej procedury przed poniesieniem nakładów na dostosowanie nowego lokalu, w ramach wystąpienia o promesę zmiany zezwolenia. 

Uwaga na utratę tytułu prawnego do lokalu

Zmiana adresu apteki wymaga czasu na znalezienie i dostosowanie nowego lokalu. Tego czasu może zabraknąć w przypadku wypowiedzenia umowy najmu, dzierżawy bądź nagłej utraty innego tytułu prawnego do lokalu. A jego posiadanie jest istotnym warunkiem legalnego prowadzenia apteki. Zezwolenie jest bowiem udzielane na prowadzenie apteki pod konkretnym adresem i w konkretnym lokalu, który spełnia wszystkie wymogi określone w przepisach. 

Utrata tytułu prawnego do lokalu jest równoznaczna z tym, że właściciel apteki przestaje spełniać warunki wymagane do prowadzenia apteki. Właściciel ma obowiązek zgłosić tę okoliczność do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, a ten ma obowiązek cofnąć mu zezwolenie. Zmiana adresu w ramach dotychczasowego zezwolenia musi więc dokonać się przed upływem okresu wypowiedzenia. 

W tym czasie trzeba znaleźć nowy lokal, uzyskać do niego tytuł prawny i dostosować go, a ponadto zlecić sporządzenie planu i opisu technicznego pomieszczeń oraz uzyskać opinię w zakresie sanitarno-higienicznym i przeciwpożarowym. By zachować dotychczasowe zezwolenie, kompletny wniosek o jego zmianę musi zostać złożony przed dniem rozwiązania umowy najmu, dzierżawy lub przed dniem utraty innego tytułu prawnego do dotychczasowego lokalu. 

Kto nie otrzyma zezwolenia

Zachowanie dotychczasowego zezwolenia ma szczególne znaczenie dla przedsiębiorców niebędących farmaceutami. Omawiane regulacje zawierają bowiem, oprócz wyżej przedstawionych ograniczeń geograficznych, ograniczenia podmiotowe. Zgodnie z hasłem „apteka dla aptekarza”, nowe zezwolenia na prowadzenie aptek mogą być obecnie wydawane tylko farmaceutom. Chodzi zarówno o farmaceutów prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, jak i działających w spółkach. Przy czym zezwolenie może otrzymać wyłącznie spółka jawna lub partnerska, której przedmiotem działalności jest wyłącznie prowadzenie aptek, a jej wspólnikami (partnerami) są wyłącznie farmaceuci. 

Przedsiębiorcy, którzy nie są farmaceutami, nie mają więc żadnej możliwości ubiegania się o nowe zezwolenie. To samo dotyczy spółek, które nie spełniają powyższych warunków. Z definitywną utratą apteki muszą się także liczyć farmaceuci, którzy prowadzą łącznie co najmniej 4 apteki bezpośrednio lub przez podmioty zależne, w ramach spółki albo grupy kapitałowej. Nowego zezwolenia nie otrzyma ponadto farmaceuta, który wchodzi w skład organów spółki prowadzącej hurtownię lub zajmującej się pośrednictwem w obrocie produktami leczniczymi.

 

Podstawa prawna

art. 37an, 37ap ust. 1 pkt 2, art. 37ar, 99 ust. 3a-4, art. 100 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 1-4 oraz art. 102 pkt 3 Prawa farmaceutycznego.

 

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione.

Komentarze

Polecamy

Studenci Medycyny i Farmacji