PZPPF: Centralne przetargi na leki zmonopolizują rynek

Krajowi producenci leków zrzeszeni w Polskim Związku Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego (PZPPF) ostrzegają przed konsekwencjami centralnych przetargów na leki. Według nich takie rozwiązanie grozi monopolizacją rynku przez jednego wytwórcę, który po wyeliminowaniu konkurencji będzie dyktował ceny.

PZPPF jest również zaniepokojony procedowaniem przepisu w Ustawie o zmianie ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia oraz niektórych innych ustaw dotyczącego przetargów na leki, który – jak podkreśla związek – nie został poddany konsultacjom. 

 „Choć przetarg sam w sobie jest dobrym narzędziem optymalizacji kosztów, to trzeba pamiętać, że rynek leków jest bardzo specyficzny, bo decyduje o zdrowiu obywateli. Przetarg prowadzi do wyłonienia jednego dostawcy. W konsekwencji pozostali przestają taki lek wytwarzać. Uzależnienie dostaw tylko od jednego producenta w przypadku jakiejś awarii w jego zakładach skutkuje brakiem leku w aptekach i szpitalach” – ostrzega Barbara Misiewicz-Jagielak, wiceprezes PZPPF.

Gwarancją bezpieczeństwa pacjentów jest wielu dostawców leków

W przypadku większości leków najniższą cenę mogą zaproponować producenci pozaeuropejscy z uwagi na dużo niższe koszty produkcji. Przetarg rozpisywany jest przynajmniej na rok, co oznacza, że krajowi producenci leków, którzy go nie wygrają, przestawią swoje linie produkcyjne na wytwarzanie innych farmaceutyków. Odtworzenie produkcji jest procesem czasochłonnym i kosztownym. W razie problemów z dostawami od jedynego wytwórcy leku, trudno będzie znaleźć innego producenta. A jeśli nawet takiego się znajdzie, nie będzie on w stanie w krótkim czasie zwiększyć produkcji tak, aby obsłużyć inne rynki niż te, na których działa. Ponadto, w pierwszej kolejności zaopatrzy najważniejsze dla siebie rynki, na których ceny leków są najwyższe. Takim priorytetowym rynkiem nie będzie Polska. 

Eliminacja konkurencji doprowadzi do podwyższenia cen

Krajowi producenci leków podkreślają, że obowiązujące procedury przetargowe w szpitalach zapewniają dywersyfikację zamówień u różnych dostawców. Przetargi centralne umożliwią natomiast zagranicznym producentom zaoferowanie na rok cen dumpingowych i dzięki temu wyeliminowanie z rynku krajowych wytwórców. „Po zlikwidowaniu konkurencji monopolista będzie mógł dyktować własne ceny. Podobne sytuacje już się zdarzały na polskim rynku w przypadku centralnych zakupów leków na AIDS. Wygranie przetargu przez jedną firmę spowodowało, że 2014 r. w kolejnym przetargu nie pojawił się już żaden inny konkurent. Jedyny oferent podniósł cenę kilkakrotnie i ponownie wygrał przetarg” – przypominają członkowie PZPPF.

Jako przykład kraju, w którym centralny zakup leków odbywa się z zachowaniem bezpieczeństwa, wskazują Niemcy. Tam przetargi organizowane są na poziomie regionalnych kas chorych, co zapewnia dywersyfikację dostawców leków i nie dopuszcza do monopolizacji rynku.

Na przetargach centralnych straci polska gospodarka

W opinii PZPPF centralne przetargi przełożą się również na rynek pracy, ponieważ ograniczenie inwestycji oraz konieczność zamknięcia dotychczas funkcjonujących linii produkcyjnych wymusi na producentach krajowych redukcję zatrudnienia w jednym z najbardziej innowacyjnych sektorów gospodarki. „Spowoduje to odpływ specjalistów i wzrost bezrobocia w grupie osób dotychczas dobrze zarabiających. W konsekwencji spadek zatrudnienia i produkcji pogorszy również sytuację finansową krajowych firm, a w dalszej konsekwencji przełoży się na spadek dochodów budżetu państwa” – ostrzegają krajowi producenci leków. 

W Europie, jak podkreślają, podobne praktyki skutkowały zmniejszeniem konkurencji, a w konsekwencji brakiem leków na rynku. Dlatego warto stworzyć takie procedury przetargowe, które zapobiegną powstaniu monopolu i wzrostowi cen leków. Medicines for Europe, organizacja zrzeszająca europejskich producentów leków, opracowała projekt takich rozwiązań, bazując na doświadczeniach z krajów UE. Zaleca w nim m.in. dostosowanie liczby dostawców wygrywających przetarg do charakterystyki rynku, produktu i kraju. Według Medicines for Europe, chcąc zapobiec niebezpiecznemu ograniczeniu liczby dostawców, można np. podzielić rynek na części dla różnych producentów.

Bilans zysków i strat

PZPPF nie ma również wątpliwości, że organizowanie przetargów centralnych na zakup leków w dłuższej perspektywie czasowej nie przyniesie żadnych wymiernych korzyści NFZ. Zagrozi natomiast bezpieczeństwu lekowemu i doprowadzi do ograniczenia produkcji krajowej. Dlatego związek wnioskuje o wykreślenie z projektu Ustawy o zmianie ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia oraz niektórych innych ustaw (druki sejmowe Nr 2674, 2750) przepisu ustanawiającego zakupy centralne (art. 97 w ust. 3 po pkt 2c pkt 2d). Jednocześnie deklaruje gotowość do podjęcia rzetelnej dyskusji nad wypracowaniem rozwiązań, które mogą podnieść efektywność kosztową lecznictwa szpitalnego.

 

 

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione.

Komentarze