Pacjentka może samodzielnie rozpocząć leczenie zakażenia układu moczowego

Statystycznie każda kobieta kilkakrotnie w ciągu życia będzie miała zakażenie układu moczowego z towarzyszącym odczynem zapalnym.

Infekcje pochwy, bezpośrednio sąsiadującej z cewką moczową i pęcherzem moczowym, to jeden z głównych czynników ryzyka ostrych, nawracających i powikłanych zakażeń dolnych dróg moczowych. Ujście cewki moczowej u kobiety, położone bardzo blisko odbytu, stwarza dodatkowe zagrożenie infekcją. 2/3 pacjentek, które mają stwierdzony zespół zaburzeń ekosystemu pochwy (bacterial vaginosis, BV), przejawiający się nadmiernym wzrostem liczby bakterii, głównie beztlenowych, ma nawracające zakażenia układu moczowego. Nietrzymanie moczu i zaburzenia statyki dna miednicy to kolejne czynniki ryzyka.

Istotny wzrost ryzyka zakażenia dróg moczowych powoduje ciąża, dlatego ciężarne powinny być od początku choroby leczone pod nadzorem lekarza. W przypadku pozostałych leczenie może być podjęte przez sama chorą.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Zakażenia układu moczowego: kiedy, czym i jak długo leczyć?

Przyczyny i rodzaje zakażenia układu moczowego

Za zakażenia układu moczowego (ZUM) najczęściej jest odpowiedzialna pałeczka okrężnicy (Escherichia coli), powodująca ok. 90 proc. infekcji. U kobiet z cukrzycą i ciężarnych najczęstszą przyczyną infekcji są paciorkowce, co jest związane z obniżoną odpornością miejscową.

W piśmiennictwie są stosowane różne podziały ZUM. Najczęstsze są przypadki ostrego zapalenia pęcherza moczowego i cewki moczowej. Z kolei ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek jest powikłaniem zakażenia dolnych dróg moczowych. Jeśli infekcje występują trzy i więcej razy w ciągu roku lub dwukrotnie w ciągu sześciu miesięcy, klasyfikowane są jako nawrotowe niepowikłane zakażenie układu moczowego.

Bywają także bezobjawowe zakażenia dróg moczowych, gdy stwierdza się znamienną bakteriurię w posiewie moczu i zmiany w badaniu ogólnym moczu bez towarzyszących objawów klinicznych. Czynnikami ryzyka takiego zakażenia jest ciąża, wiek powyżej 70 lat, cewnikowanie, cukrzyca. Pacjentek w wieku reprodukcyjnym, u których wystąpi takie zakażenie, z reguły się nie leczy.

PRZECZYTAJ TAKŻE: 50 proc. kobiet i 12 proc. mężczyzn doświadcza epizodu ZUM

Jakie są najczęstsze objawy zakażenia układu moczowego?

Objawem zakażenia dolnych dróg moczowych jest dyzuria, czyli bolesne oddawanie moczu, któremu często towarzyszy uczucie pieczenia w cewce moczowej (stranguria). Z dyzurią wiąże się także pollakisuria – objaw częstego lub stałego parcia do oddawania moczu. Do tego często dochodzą bóle w podbrzuszu, a czasem także niemożność oddania moczu, mimo chęci.

Objawem ZUM może być też krwiomocz i gorączka, ale rzadko. Jeżeli dojdzie do zakażenia nerki, to prawie zawsze pojawia się gorączka powyżej 38°C. Mogą występować ból w okolicy nerki, po jednej lub obu stronach, nudności i wymioty.

W przypadku nawrotów ZUM wskazany posiew moczu

Pacjentka może rozpocząć leczenie samodzielnie. Nie ma konieczności wykonywania pierwotnego posiewu moczu, zwłaszcza jeśli jest to pierwszy, niepowikłany epizod ZUM, nie ma czynników ryzyka nawrotu choroby i kobieta nie jest w ciąży. Jeśli jednak pojawią się oporność na chemioterapeutyk lub nawroty choroby, warto przy kolejnym epizodzie ZUM wykonać posiew moczu i zastosować celowany antybiotyk.

W amerykańskich i kanadyjskich wytycznych postępowania terapia empiryczna ZUM, rozpoczęta przez pacjentkę, uzyskała wysoki stopień rekomendacji. Podobnie jak stosowanie miejscowo estrogenów w celu zapobiegania atrofii urogenitalnej. Leczenie niepowikłanego ZUM chemioterapeutykami uznano za skuteczniejsze niż z wykorzystaniem beta-laktamów. Jeżeli kobieta w wieku przedmenopauzalnym nie jest ciężarna, to nie ma wskazań do skryningu ani leczenia jej z powodu bezobjawowej bakteriurii. Pacjentki z ostrym odmiedniczkowym zapaleniem nerek obligatoryjnie powinny przejść 14-dniową terapię.

W przypadku kobiet powyżej 65. r.ż. z ostrym zapaleniem układu moczowego zalecane jest leczenie antybiotykami przez trzy dni. Do rozpoczęcia leczenia nie jest konieczny posiew moczu, nawet przy stwierdzonej bakteriurii. U kobiet, które doświadczają ZUM po stosunku płciowym, profilaktyczna antybiotykoterapia i zastosowanie chemioterapeutyków (jednorazowa dawka) są jak najbardziej wskazane.

Witamina C może służyć jako tzw. zakwaszacz moczu, a wiec substancja, która wspomaga działanie chemioterapeutyku, ale sama w sobie nie ma właściwości bakteriostatycznych, a tym bardziej bakteriobójczych.

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione.

Komentarze