Dawki większości leków są nieodpowiednie dla kobiet [BADANIA]

Kobiety częściej niż mężczyźni cierpią z powodu działań niepożądanych leków, ponieważ testowanie dawkowania środków farmaceutycznych od początku badań klinicznych odbywa się głównie z udziałem mężczyzn - sugeruje najnowsze badanie naukowców z USA, które zostało opublikowane na łamach „Biology of Sex Differences”.

W przypadku co najmniej 86 leków zatwierdzonych przez Federalną Administrację Leków (FDA) nie ma zapisów dotyczących odmiennego dawkowania przez obie płcie, mimo iż powinny tam się one znajdować. Dotyczy to m.in. środków przeciwdepresyjnych, sercowo-naczyniowych i przeciwpadaczkowych oraz przeciwbólowych - ustaliła grupa specjalistów z University of California w Berkeley i University of Chicago po analizie danych pochodzących z kilku tysięcy publikacji medycznych. Wyniki ich badań zostały opublikowane na łamach „Biology of Sex Differences” 

Dawki większości leków są nieodpowiednie dla kobiet

„Jeśli chodzi o przepisywanie leków, to podejście ujednolicone, takie samo dla wszystkich, a jednak oparte na badaniach klinicznych, zdominowanych przez mężczyzn, nie działa. Kobiety są potraktowane po macoszemu i to jest groźne” - powiedział prof. Irving Zucker, główny autor badania.

Jak dodaje, utrzymywanie jednakowych dawek leków dla kobiet i mężczyzn wynika z historycznego lekceważenia podstawowych różnic biologicznych pomiędzy organizmami obu płci.

Najbardziej zauważalną cechą wszystkich badań analizowanych przez zespół prof. Zuckera było to, że kobiety, otrzymując taką samą dawkę leku, co panowie, miały wyższe stężenie substancji aktywnej we krwi, a jej eliminacja z organizmu zajmowała więcej czasu.

Kobiety częściej niż mężczyźni cierpią z powodu działań niepożądanych leków

W ponad 90 proc. przypadków kobiety doświadczyły poważniejszych i bardziej dokuczliwych skutków ubocznych leków, takich jak

  • nudności,
  • bóle głowy,
  • depresja,
  • deficyty poznawcze,
  • drgawki,
  • halucynacje,
  • pobudzenie,
  • zaburzenia rytmu serca.

Niepożądane reakcje na leki stwierdzono u nich prawie dwukrotnie częściej, niż u mężczyzn.

Prof. Zucker: Kobiety są wykluczane z badań klinicznych leków

Prof. Zucker podkreślił, że przez dziesięciolecia kobiety były wykluczane z badań klinicznych leków, a jednym z powodów były nieuzasadnione obawy, że wahania stężeń hormonów żeńskich utrudnią rzetelne badania.

Co więcej, do początku lat 90. XX w. kobiety w wieku rozrodczym nie mogły brać udziału w testach leków ze względu na obawy związane z odpowiedzialnością za narażanie ciężarnych na ryzyko uszkodzenia płodu. W dużej mierze spowodowane to było głośną sprawą talidomidu, który w latach 50. i 60. XX w. spowodował wady wrodzone kończyn u tysięcy dzieci na całym świecie.

"Lekceważenie kobiet jest zjawiskiem bardzo powszechnym we wszelkich testach medycznych, nawet tych na hodowlach komórkowych" - dodał prof. Zucker.

Naukowiec przytacza też przykład zolpidemu, popularnego leku nasennego sprzedawanego. Utrzymuje się on we krwi kobiet dłużej niż we krwi mężczyzn, powodując senność i znaczne upośledzenie funkcji poznawczych jeszcze następnego dnia.

"Spowodowało to już znaczną liczbę wypadków drogowych" - powiedział prof. Zucker. Z tego powodu w 2013 roku FDA zmniejszyła o połowę zalecaną kobietom dawkę zolpidemu.

Zalecane zmniejszenie dawek leków dla kobiet w przypadku szerokiej gamy środków farmaceutycznych

Mając na uwadze wymienione wyżej czynniki, a także dostrzegając rażące nierówności, które mogą prowadzić do zagrożenia zdrowia, w 2016 roku National Institutes of Health nakazały, aby kandydaci do badań klinicznych byli rekrutowani po równo: tyle samo kobiet, co mężczyzn.

Jednak mimo że w ostatnich kilku latach udział pań w testach leków faktycznie zwiększył się, to większość z nowych badań nadal nie analizuje danych dotyczących różnic między płciami, jeśli chodzi o skuteczność i bezpieczeństwo stosowania produktów medycznych.

Prof. Zucker i jego współpracownicy apelują o zwiększenie świadomości - w badaniach medycznych, zawodzie lekarza i przemyśle farmaceutycznym - na temat płci biologicznej i różnic między płciami, które stawiają dziś kobiety w niekorzystnej sytuacji podczas przyjmowania leków na receptę. Zalecają także zmniejszenie dawek dla kobiet w przypadku szerokiej gamy środków farmaceutycznych. 

PRZECZYTAJ TAKŻE: Badania kliniczne w warunkach pandemii

Dr Marcin Waligóra o ograniczeniach badań klinicznych nad nowymi lekami

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione.

Komentarze